Tả Sử Choóng - điểm đến nổi tiếng với hàng chục ha ruộng bậc thang được chứng nhận là di tích quốc gia. Không đông đúc như những tọa độ quen thuộc, nơi đây mang đến không gian rộng mở, tầng tầng lớp lớp lúa vàng hoặc mặt ruộng phủ nước phản chiếu bầu trời. Nếu bạn đang băn khoăn nên đi mùa nào, di chuyển ra sao và trải nghiệm gì để chuyến đi thật trọn vẹn, hãy cùng LuxTour khám phá ngay trong bài viết dưới đây.
Tả Sử Choóng là một xã vùng cao thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Địa danh này gắn liền với hệ thống ruộng bậc thang trải dài trên sườn núi, nơi người Dao và người Mông sinh sống qua nhiều thế hệ. Không chỉ là điểm ngắm cảnh, Tả Sử Choóng còn là không gian văn hóa đặc trưng của cộng đồng bản địa, thể hiện qua kiến trúc nhà ở, trang phục, tập quán canh tác và các lễ hội truyền thống.
Tả Sử Choóng nằm ở phía đông bắc huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 110–120 km tùy cung đường. Xã nằm ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển, địa hình chủ yếu là núi cao và thung lũng xen kẽ. Nhờ độ cao này, khí hậu quanh năm mát mẻ, sáng sớm thường có mây giăng, tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng núi phía Bắc.
Tả Sử Choóng không chỉ thu hút bởi ruộng bậc thang mà còn bởi chiều sâu văn hóa và không gian còn giữ được sự nguyên bản.
Những điểm nổi bật:
Tả Sử Choóng là một trong những xã vùng cao đẹp và còn khá nguyên sơ của huyện Hoàng Su Phì. Đường đi không quá khó nhưng nhiều đèo dốc và khúc cua gắt, vì vậy bạn nên chủ động thời gian và chuẩn bị phương tiện chu đáo.
Di chuyển từ trung tâm thành phố Hà Giang
Từ trung tâm thành phố Hà Giang đến Tả Sử Choóng dài khoảng 110–120 km, thời gian đi thực tế thường mất 4–5 tiếng, tùy thời tiết và trình độ tay lái. Vào mùa mưa hoặc mùa nước đổ, đường có thể trơn và xuất hiện sương mù ở các đoạn cao.
Lộ trình phổ biến và dễ đi nhất: TP Hà Giang – Quốc lộ 2 – Việt Quang (Bắc Quang) – rẽ vào tỉnh lộ đi Hoàng Su Phì – trung tâm huyện Hoàng Su Phì – Tả Sử Choóng.
Đoạn từ trung tâm huyện Hoàng Su Phì vào Tả Sử Choóng - đường bắt đầu nhỏ và dốc hơn, cảnh quan hai bên là ruộng bậc thang và núi cao, rất đẹp nhưng cần đi chậm và chắc tay lái.
Phương tiện di chuyển
Tả Sử Choóng thay đổi diện mạo rõ rệt theo từng mùa trong năm. Mỗi thời điểm mang một màu sắc và trải nghiệm khác nhau.
Mùa lúa chín là thời điểm Tả Sử Choóng bước vào giai đoạn đẹp và rực rỡ nhất trong năm. Những thửa ruộng bậc thang chuyển sang màu vàng óng, trải dài theo sườn núi và tạo thành các lớp rõ ràng như sóng. Buổi chiều, ánh nắng xiên qua thung lũng làm nổi bật từng đường cong mềm mại, khiến khung cảnh vừa hùng vĩ vừa ấm áp. Thời tiết lúc này khá khô ráo, thuận lợi cho việc di chuyển và chụp ảnh toàn cảnh.
Mùa nước đổ mang đến một vẻ đẹp trong trẻo và giàu chiều sâu. Khi nước được dẫn từ khe suối vào ruộng, toàn bộ sườn núi phản chiếu bầu trời và mây trắng trên bề mặt ruộng ngập nước. Ánh sáng thay đổi theo từng giờ, đặc biệt đẹp vào sáng sớm và cuối chiều. Đây cũng là thời điểm bạn có thể quan sát rõ quá trình làm đất, dẫn nước và cấy lúa, cảm nhận nhịp sống canh tác đặc trưng của người dân vùng cao.
Bên cạnh ruộng bậc thang, Tả Sử Choóng còn có những mùa hoa điểm xuyết, tạo thêm sắc màu cho cảnh quan núi rừng.
Vào tháng 1–2, hoa đào nở rộ trước hiên nhà và dọc các sườn núi, mang sắc hồng nổi bật giữa nền trời trong và núi đá. Sang tháng 3–4, hoa đỗ quyên xuất hiện ở những khu vực có độ cao lớn, tạo điểm nhấn rực rỡ giữa rừng xanh. Cuối đông – đầu xuân, hoa cải nở rải rác quanh bản làng, mang lại khung cảnh nhẹ nhàng và yên bình, phù hợp cho những chuyến đi nghỉ dưỡng kết hợp chụp ảnh.
Nhờ nằm ở độ cao trên 1.000 m, Tả Sử Choóng có điều kiện hình thành biển mây vào sáng sớm, đặc biệt sau những ngày trời nắng. Khi mặt trời dần lên, mây tan chậm, để lộ các tầng ruộng bậc thang phía dưới, tạo nên khung cảnh nhiều lớp rất ấn tượng. Không khí thời điểm này se lạnh và trong lành, thích hợp cho những ai yêu thích thiên nhiên yên tĩnh và muốn kết hợp ngắm mây với chụp phong cảnh núi cao.
Tả Sử Choóng không chỉ gây thương nhớ bởi vẻ đẹp mùa vàng của ruộng bậc thang mà còn để lại những ký ức khó quên qua những hoạt động, trải nghiệm thú vị.
Ruộng bậc thang qua mỗi mùa lại mang một diện mạo khác nhau. Mùa nước đổ, ruộng như những tấm gương lớn xếp tầng; mùa lúa chín thì vàng óng và có chiều sâu; còn mùa đông lại trầm và bảng lảng sương.
Chỉ cần đứng ở một sườn đồi cao, bạn có thể nhìn thấy toàn bộ thung lũng phía dưới. Không cần flycam, không cần sắp đặt cầu kỳ, khung cảnh tự nhiên đã đủ làm du khách ấn tượng.
Một số lưu ý:
Trải nghiệm theo một gia đình người Dao xuống ruộng vào mùa nước đổ thì không phải khi nào cũng được thử trong đời. Cảm giác lội xuống bùn mát lạnh, nhìn nước chảy từ thửa trên xuống thửa dưới, mới thấy hết công sức để tạo nên những bậc ruộng này.
Nếu đi đúng mùa cấy, bạn có thể xin trải nghiệm cấy thử vài hàng lúa. Không dễ đâu, vì phải giữ thẳng hàng và đều tay.
Trải nghiệm đáng thử:
Ẩm thực Tả Sử Choóng mang đậm đặc trưng vùng cao Hoàng Su Phì, chịu ảnh hưởng rõ nét từ cộng đồng người Dao đỏ và một phần người Mông sinh sống tại đây. Nguồn nguyên liệu chủ yếu do người dân tự trồng và chăn nuôi: gạo nương, ngô, rau rừng theo mùa, lợn bản thả rông, gà đen nuôi tự nhiên. Cách chế biến không cầu kỳ nhưng chú trọng giữ vị nguyên bản của thực phẩm.
Điều đáng chú ý là phần lớn bữa ăn tại đây diễn ra trong không gian nhà gỗ truyền thống, bếp đặt giữa nhà hoặc sát tường. Vào buổi tối, cả gia đình và khách cùng quây quần bên bếp lửa, tạo nên trải nghiệm ẩm thực gắn liền với sinh hoạt bản địa chứ không tách rời như ở nhà hàng thông thường.
Tả Sử Choóng có địa hình sườn núi xen kẽ ruộng bậc thang và các cụm dân cư nhỏ. Trekking là cách phù hợp để khám phá trọn vẹn cảnh quan cũng như nhịp sống địa phương.
Một số cung trekking phổ biến:
Địa hình chủ yếu là đường đất và lối mòn do người dân đi lại hằng ngày. Vào mùa mưa tháng 5–6, đường có thể trơn do nước từ ruộng chảy tràn xuống lối đi. Thời điểm thích hợp để trekking là buổi sáng từ 6h–10h hoặc chiều từ 15h–17h.
Tả Sử Choóng là nơi cư trú chủ yếu của người Dao đỏ, ngoài ra còn có cộng đồng người Mông sinh sống tại khu vực lân cận. Vì vậy, các lễ hội tại đây gắn chặt với tín ngưỡng dân gian, chu kỳ sản xuất nông nghiệp và quan niệm về trưởng thành, gia đình, rừng núi.
Dưới đây là các lễ hội tiêu biểu:
Lễ Cấp sắc của người Dao
Thời gian: Cuối năm âm lịch hoặc đầu xuân năm mới.
Lễ Cấp sắc là nghi lễ quan trọng nhất trong đời một người đàn ông Dao. Đây là nghi thức đánh dấu sự trưởng thành và công nhận họ là thành viên chính thức của cộng đồng, có quyền tham gia các hoạt động tín ngưỡng và thờ cúng tổ tiên.
Nghi lễ thường kéo dài 2–3 ngày, gồm các phần cúng tế, đọc bài khấn cổ, múa nghi lễ và trình diện trước tổ tiên. Thầy cúng giữ vai trò chủ lễ. Người tham gia mặc trang phục truyền thống thêu tay cầu kỳ. Không gian lễ diễn ra trong nhà hoặc sân rộng của gia đình tổ chức.
Lễ hội Gầu Tào của người Mông
Thời gian: Từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng âm lịch.
Gầu Tào là lễ hội cầu phúc đầu năm của người Mông, thường được tổ chức khi gia đình có mong ước về sức khỏe, con cái hoặc cầu bình an cho cả dòng họ.
Lễ hội bắt đầu bằng nghi thức dựng cây nêu trên bãi đất rộng, sau đó là phần lễ và phần hội. Phần hội gồm múa khèn, hát giao duyên, ném pao, đánh quay và các trò chơi dân gian. Đây cũng là dịp thanh niên gặp gỡ, giao lưu. Trang phục truyền thống với màu sắc nổi bật được mặc đầy đủ trong suốt thời gian diễn ra lễ.
Lễ cúng rừng của người Dao
Thời gian: Khoảng tháng 2–3 âm lịch.
Lễ cúng rừng thể hiện quan niệm tôn trọng và bảo vệ rừng của người Dao. Rừng được xem là không gian linh thiêng, nơi cư ngụ của thần linh bảo hộ bản làng.
Trong ngày lễ, người dân tập trung tại khu rừng thiêng của bản để thực hiện nghi thức cúng tế do thầy cúng chủ trì. Sau phần lễ, cộng đồng cùng ăn uống và trao đổi kế hoạch sản xuất cho vụ mới. Trong thời gian diễn ra nghi lễ, người ngoài bản thường hạn chế vào khu vực rừng thiêng.
Những lưu ý và kinh nghiệm ăn uống, lưu trú và di chuyển dưới đây sẽ giúp chuyến đi của bạn thuận lợi và trọn vẹn nhất.
Ẩm thực ở Tả Sử Choóng mang đậm hương vị vùng cao, ưu tiên nguyên liệu địa phương và cách chế biến mộc mạc. Món ăn không quá cầu kỳ nhưng giữ được độ tươi, đậm đà và ấm, đặc biệt phù hợp với khí hậu se lạnh về chiều tối.
Tả Sử Choóng chủ yếu là homestay nhà gỗ truyền thống nằm xen giữa ruộng bậc thang và sườn núi. Ở lại qua đêm sẽ giúp bạn cảm nhận rõ không khí yên tĩnh vùng cao, đặc biệt vào sáng sớm khi mây lững lờ trôi qua thung lũng. Nên đặt phòng sớm vào mùa lúa chín hoặc cuối tuần vì số lượng phòng không nhiều.
Gợi ý địa điểm lưu trú
Trước khi đi, du khách cần kiểm tra thời tiết vì mưa lớn có thể làm đường trơn và sạt lở.
Những lưu ý quan trọng:
Tả Sử Choóng không ồn ào, không quá nhiều dịch vụ, nhưng đủ để người ta nhớ lâu bởi những tầng ruộng bậc thang nối nhau và nhịp sống bình thản của vùng cao. Mỗi mùa đi qua lại mang đến một diện mạo khác, từ nước đổ đến lúa chín, từ mây phủ đến mùa hoa.
Nếu bạn đang cân nhắc một hành trình Hà Giang có chiều sâu trải nghiệm thay vì chỉ dừng ở những điểm quen thuộc, LuxTour có thể hỗ trợ bạn xây dựng lịch trình phù hợp theo từng thời điểm trong năm.
Thông tin liên hệ:
